Foto's voor drukwerk aanleveren

© 2010 Alfazet fotozetterij, Huizen

Bij drukwerk is een hogere resolutie (nauwkeurigheid - meer pixels - ) nodig dan voor het bekijken van een foto via het beeldscherm òf voor het maken van een afdruk op een printer.

Juist dit gegeven en de onbekendheid met de principes en werking van compressie methoden maakt het vrijwel ondoenlijk om een geschikte afbeelding, voor drukwerk in te leveren, zo blijkt elke week weer. De kwaliteit van de digitale camera kan in een kleurscheiding CMYK heel snel worden bepaald en blijkt in veel gevallen niet optimaal.

Alfazet gaat daar wat aan doen en heeft deze pagina samengesteld om enige helderheid te verschaffen met wat tips en trucs plus en een handige tabel om dat in de toekomst te verbeteren.

 

We beginnen met een simpel vakantiekiekje zie hieronder

De kerktoren van Den Hoorn gezien vanaf de Herenstraat, Texel 2007

We noemen het bestand test0915.jpg (de bestandsnaam)

Zowel bij Windows- als bij een Macintosh, Linux computer kunt u de volgende gegevens van de afbeelding oproepen:

De bestandsnaam, de bewerkingsdatum of de aanmaakdatum, de grootte en het soort.

Met behulp van een fotobewerkingsprogramma zoals bv. Photoshop, Corel Draw en nog een twintigtal andere programma's roepen we de gegevens van deze digitale foto op.

Onderstaand het menu uit Photoshop met geïmporteerde foto.

De meeste digitale camera's leveren een resolutie van 72 pixels/inch af (de standaard voor weergave op beeldschermen). Enkele duurdere camera's hebben na instelling ook andere mogelijkheden.

Het belangrijkste gegeven van een digitale foto (camera) is de breedte ('Width'), deze is in dit voorbeeld 115,15 cm. Naarmate de breedte (en automatisch ook de hoogte) groter is van een digitale camera, dan kunnen fraaiere afbeeldingen voor drukwerk worden gemaakt ! Een duurdere camera (met meer pixels) is dus in het voordeel en een camera van enkele honderden Euro's in het nadeel.

 

 

Daarboven zien we nogmaals de 'Width - Height' in pixels uitgedrukt, resp. 3264 en 2448.

Vermenigvuldigen we deze twee getallen dan komen we op 7.990.272 pixels. Of te wel de camera is er een met een resolutie van 8 Megapixel. Een middenklasser dus.

Deze foto is bestemd om te worden gebruikt in een boek over Texel (drukwerk). We dienen dan na te gaan of de foto geschikt is en hoe groot deze in het boek kan worden afgedrukt.

Daartoe zetten we de resolutie op 300 pixels / inch (standaard in de Grafisch Industrie) en zorgen ervoor dat de breedte instelling in centimeters zo groot wordt, dat de Pixel Dimensions bovenaan in het menu gelijk wordt aan de waarde "(was 22,9 M)"

Met enige intikwerk komen we uiteindelijk op het getal van 27,65 cm. Dit is de breedte (de hoogte staat er vanzelf onder vermeld) die kan worden gebruikt in het boek. Uiteraard is hier ook een simpele formule voor die het verband tussen breedte en resolutie weergeeft.

Wilt u de afbeelding toepassen op 42 cm breedte (A3 formaat) dan kan dat met deze camera dus niet. U heeft dan een camera (of een fotograaf met zo'n duurdere camera) nodig die MEER PIXELS aflevert.

 

Heeft u de compressie verhouding al ontdekt?

Dat is het verschil tussen de bestandsgrootte in de computer, deze is bij deze vakantiekiek 2,3 MB en na decompressie in een fotobewerkingsprogramma krijgen we de 'echte' pixels in beeld en dat is dus 22,9 MB of beter gezegd bijna 8 Megapixels (de resolutie van de camera).

Bestaat er een verband tussen de bestandsgrootte (2,3 MB in het voorbeeld) en die van de geschiktheid voor drukwerk? Of te wel kunnen we aan het simpele gegeven van 2,3 MB in RGB (kleurmodel) afleiden dat we deze tot ca. 27 cm in het boek over Texel kunnen laten afdrukken?

In principe niet, de compressie van JPEG is niet direct te herleiden, het is sterk afhankelijk van het soort foto en van de wel of niet ingestelde compressie factor in de camera of in een bewerkingsprogramma daarna. Wel is er een algemene regel te geven:

Hoe groter de bestandsgrootte van de afbeelding, des te groter kan deze in een boek of tijdschrift worden afgedrukt!

 

Tip:

Indien u een foto aanlevert van 30 kB en deze dient in drukwerk 10 cm breed te worden dan kunt u aan het getal van 30 kB ( = 0,030 MegaByte) direct aflezen dat deze totaal ongeschikt is. Het aantal pixels, zonder de afbeelding zelfs in een fotobewerkingsprogramma te openen, is niet bruikbaar. Er zijn domweg te weinig pixels, te weinig informatie om een goede en scherpe afdruk te kunnen krijgen. U kunt deze echter wel verkleinen, we krijgen dan in het drukwerk een afbeelding op postzegel formaat, dat zou nog net gaan !!

 

Dit zijn pixels, uniforme vierkantjes met een en dezelfde kleur.

 

Compressie instellingen

Wat is wel en wat is niet geschikt voor drukwerk?

Bij .jpeg bestanden verandert de afbeelding aanzienlijk afhankelijk van de compressieverhouding die wordt gekozen bij het bewaren (zie afbeeldingen) indien u zelf aan de slag gaat met een fotobewerkingsprogramma.

Bij 300 pixels/inch kiezen we de optimale hoogste compressie instelling van 12 en we komen dan op een bestandsgrootte in .jpg en RGB formaat van 4,9 MB (het was in eerste instantie 2,3 MB). Let wel van dezelfde foto. Kennelijk zijn er meer pixels bijgekomen (onscherpte) om de hoogste kwaliteit instelling te houden. Het resultaat en de instelling van het bewaarmenu is in beeld.

Onderstaand een vergrote afdruk om duidelijk te maken wat compressie met een foto doet.

Zo komt het er dan uit te zien. De JPEG compressie maakt er als het ware een waas bij en vakjes waar pixels in komen die dezelfde kleurwaarde bezitten. We nemen aan dat u dit niet wilt terugzien in het fraaie boekwerk over Texel !!

 

Indien we de compressie factor op de hoogste instelling zetten (maximale kwaliteit) dan krijgen we onderstaand beeld.

 

De vergroting van dezelfde opname hieronder afgebeeld geeft aan dat er een fors verschil is van één en dezelfde opname en camera, maar met verschillende compressie instellingen bij het bewaren in een fotobewerkingsprogramma.

Wat opvalt bij deze vergroting dat de bekende JPEG vervorming meevalt, maar dat er toch duidelijk sprake is van onscherpte en enige vlekkerigheid. Scherp is deze niet te noemen.

En dat is precies onder optimale omstandigheden wat er gebeurt als we een foto inleveren die te weinig pixels heeft en die met die beperking te groot voor drukwerk moet worden afgedrukt.

 

Drukwerk

Voor drukwerk wordt zelden met .jpg bestanden en RGB kleurmodellen gewerkt. Het bekende .TIFF formaat is verliesvrij en aanbevelenswaard voor het aanleveren voor drukwerk.

De vakantiefoto wordt daarom omgebouwd in Photoshop naar .TIFF formaat (met LZW compressie) en geconverteerd naar 300 p/inch en omgezet via een geijkte tabel per kleur naar het kleurenmodel van CMYK. Het resultaat is dan een bestandsgrootte van 18,9 MB.

In wezen zitten er in een bestand vier losse bestanden, één per kleur. Bij foto's met een andere verhouding en invulling van de kleuren en de objecten (bv. met een egaal blauwe lucht) kan de grootte van het bestand behoorlijk kleiner in MBytes worden. De compressie die bij .TIFF verliesvrij is kan de bestandsgrootte fors in elkaar persen. Maar er is een duidelijk verschil met JPEG, TIFF is verliesvrij. U kunt telkens de foto's oproepen, bewerken en weer bewaren met behoud van alle pixels. Bij JPEG bestanden is dat onmogelijk, de kwaliteit daalt elke keer fors.

 

Tip

Een tabel opstellen voor de minimale hoeveelheid KB of MB (bestandsgrootte) van een foto met daarnaast de breedte in centimeters voor het gebruik in drukwerk, hangt dus in sterke mate af van wat er op de foto staat. Toch gaan we dat hieronder doen, ondanks de bekende beperkingen.

Het hangt ook van de camera af (ruis in kleurscheidingen, ruis bij weinig licht, vervormingen in de RGB delen etc.) . Het soort expansie of compressie dat in de camera zelf wordt toegepast etc.

Het vakantiekiekje van "test0915.jpg" wordt in allerlei breedtes aangepast, waarbij de resolutie en de bestandsgroottes naast elkaar komen te staan.

Met behulp van deze richttabel kan snel worden bekeken of de bestandsgrootte voldoende is voor een bepaalde toepassing bij drukwerk.

 

startfoto: 115,15 cm breed bij 72 dpi in RGB - / - voor drukwerk: ca. 27 cm bij 300 p/inch

Tabel

breedte camera bij 72 p/inch

drukwerk breedte bij 300 p/inch

115,15 cm

27 cm

50 cm

12 cm

25 cm

6 cm

Wilt u een poster maken dan komen we op het volgende voorbeeld:

Papierformaat poster A3 (420 mm x 297 mm)

Gewenste resolutie van de foto 300 p/inch.

Wat hebben we als digitaal jpg bestand nodig met 72 p/inch om dit goed voor elkaar te krijgen?

 

Met de bestaande foto van 115,15 cm breed bij 72 hebben we dus veel te weinig pixels. De digitale camera deugt gewoon niet voor het maken van een poster voor drukwerk. We zullen echt op zoek moeten gaan naar een fotograaf met een professionele camera, of er zelf een aanschaffen.

 

Als we het toch proberen in een fotobewerkingsprogramma?

Naar Photoshop gehaald geeft deze ca. 22,9 MB (decompressie van het .jpg bestand). Indien we deze op 42 cm willen afdrukken met een resolutie van 300 p/inch, dan dienen we eigenlijk ca. 52,8 MB als bestandsgrootte (ongecomprimeerd) te hebben. We komen dus meer dan de helft in het aantal pixels te kort!

De foto die in eerste instantie 2,3 MB groot was, zou eigenlijk minimaal ca. 10 MB groot moeten zijn om aan de uitgepakte 52,8 MB te kunnen komen! Waardoor deze als postfoto voor een A3 te gebruiken zal zijn.

Nogmaals dit zijn allemaal getallen die betrekking hebben op één foto, bij andere foto's komen we duidelijk op andere getallen uit. Indien u 10 MB digitale foto's inlevert is het lang niet altijd zo dat het resultaat optimaal wordt ( !!! ) , het kan ook nog anders uitpakken, dat hangt van de camera af waar de foto mee wordt gemaakt (de kwaliteit). Bij sommige camera's zult u meer dan 30 of zelfs 50 MB dienen in te leveren. Drukken we de foto van 2,3 MB toch af dan zal de JPEG vervorming en de onscherpte in het drukwerk duidelijk te zien zijn. Zonde van al het werk om vierkleurendrukwerk te maken, want het kan zo veel beter en scherper in het eindresultaat !

De simpele truc om een digitale foto in één seconde "op te waarderen" van 72 naar 300 p/inch werkt dus niet, u krijgt het zondermeer in het eindrsultaat te zien als onscherpte. Een fotobewerkingsprogramma kan er geen pixels bijverzinnen, een digitale camera dient dat in zijn opname element op te nemen !

 

Tip

Indien u niet over een fotobewerkingsprogramma beschikt, maar wel de foto kunt bekijken op het scherm, vergroot deze dan 400% op het scherm, dan kunt u (bij de bestaande breedte) zien wat de kwaliteit van de opname is. Ziet u vlekken, mist, vertekeningen en pixels in beeld (bij deze vergroting) dan dient u zich af te vragen of dat de bedoeling is. U ziet deze vervormingen nl. later in het drukwerk terug.

 

Aantal pixels

Meer is altijd beter, aangezien het dan mogelijk is om de optimale resolutie voor drukwerk te kiezen en soms ook nog een keuze in de gewenste afsnede te maken. Iets wat met een te krap bemeten (aantal pixels) foto niet mogelijk is.

Ook het drukken van een aflopende foto vraagt aandacht: het beeld dient aan de rand aanwezig te zijn zonder dat het later in het drukwerk zichtbaar wordt. De hele foto moet daardoor geen 42 cm worden maar 42,6 cm. Daardoor moeten we een digitale foto aanleveren die wederom veel pixels kan produceren.

 

Naschrift

We hebben het hier duidelijk niet gehad over ruis, onscherpte en andere vervormingen van digitale camera's die in de afbeeldingen terugkomen (zie de link hieronder). Ook niet over ontrasteren en andere noodzakelijke bewerkingen. De meeste scanners en programma's kunnen tegenwoordig niet meer ontrasteren, laat het een vakman dus doen en ga niet zelf daarmee aan de slag. Kleuren en kleurverschuivingen. Wit- en Zwart punt, maar ook de belangrijke 50% punt instelling voor drukwerk. Verder laten we de fotograaf en de kwaliteit van zijn of haar opnamen (waar is de zon?) en wat zijn de omstandigheden ook buiten beeld in deze korte opsomming.

 

Vervormingen in digitale camera's

Naar de eerste aanleverpagina terug